Het zomernummer van Literatuur zonder leeftijd is verschenen. Daarin aandacht voor de Vlaamse auteur Henri van Daele.

Het nummer opent met de toespraak die Marita de Sterck hield ter gelegenheid van de zestigste verjaardag op 15 november 2006 van collega-schrijver Henri van Daele: ‘een kastaar van een schrijver met boeken als een pandoering´.

Jürgen Peters bespreekt de autobiografisch getinte verhalen van Henri van Daele, die een historisch-documentair karakter hebben. Zijn werk is niet te rangschikken bij de memoires, dagboeken of louter autobiografische geschriften. Peters spreekt van ‘Heimat-romans´ en gaat na waarin de specifieke waarde van deze romans ligt.

Veel van de verhalen van Henri van Daele zijn te kenschetsen als levensverhalen: van Pitjemoer en Het land achter den Tuymelaer uit 1980, tot Het verhaal van mijn vader uit 2008. Peter van den Hoven gaat in op de verhalen over de nonkels Balthasar en Richard, grootvader Grote Rie, vader Wilfried-Arthur en anderen.

Lien Fret analyseert de verschillende geadresseerden van Henri van Daeles sprookjes(bewerkingen) en zijn knipoogjes naar de sprookjestraditie en onze hedendaagse realiteit.

Hoewel Henri van Daele een hekel heeft aan het etiket ‘jeugdauteur´ en hij zijn verhalen schrijft zonder een specifieke doelgroep voor ogen, zijn er boeken binnen zijn oeuvre die wat betreft thema´s, motieven en taal het best passen bij kinderen in de basisschoolleeftijd. Over Van Daeles ‘kinderboeken´ gaat de bijdrage van Jet Marchau.

Marita Vermeulen belicht het werk van verschillende illustratoren van verhalen van Van Daele: ‘Henri van Daele laat illustratoren hun verhaal vertellen´.

Jan van Coillie interviewde Van Daele. Over Literatuur zonder leeftijd, de kracht van het vertellen, humor en ‘de eerste zin´.

De redactie vroeg vijf mensen die op verschillende manieren betrokken zijn of zijn geweest bij Van Daele en zijn werk om een korte schets, een anekdote of typering. Aan het woord komen: Norbert Vranckx, Ed Franck, Klaas Verplancke, André Sollie en Griet Claerhout.

En verder: het juryrapport van de Woutertje Pieterse Prijs 2010, dit jaar toegekend aan Carli Biessels voor Juwelen van stras. Daarnaast de tekst van de Woutertje Pieterse Lezing door Bibi Dumon Tak: ‘De opgejaagde pen´.

Tijdens de uitmarkt in Amsterdam vond afgelopen zondag onder leiding van literair veilingmeester Jos van Hest een veiling van tien kavels met boeken plaats (waarvan veel boeken door de auteurs gesigneerd waren). Hij werd op ludieke wijze bijgestaan door literair veilingassistente Juffrouw Peet. Door het enorm slechte weer was de opkomst niet erg groot, maar toch wist men de kavels te verkopen (waarbij ook echt geboden werd). In totaal werd 290 euro opgehaald, dat toegevoegd wordt aan het geld dat IBBY-Nederland (samen met onze Vlaamse IBBY-vrienden) al voor projecten in Haïti heeft opgehaald. Veel dank aan Jana van Caspel voor de organisatie en Jos van Hest en ‘juffrouw Peet’ voor de veiling. Nu maar hopen dat het volgend jaar beter weer is.

De 2010 cursus gaat op maandagavond 20 september van start. Er is nog plaats voor drie cursisten. Aanmelden kan tot 8 september.

De cursus is bedoeld voor iedereen die in zijn of haar werk bezig is of gaat met het beoordelen van kinder- en jeugdboeken: recensenten, leescoördinatoren in het onderwijs, literaire consulenten, medewerkers aan schoolbegeleidingsdiensten en aan centra voor kunstzinnige vorming, PABO-docenten Nederlands, jeugdbibliothecarissen, medewerkers van (kinder)boekhandels en redacteuren bij uitgeverijen.

Voor meer informatie zie de rubriek Cursus “Oordelen over kinder- en jeugdboeken”.

Op vrijdag 5 november 2010 organiseert de Nederlands / Vlaamse Werkgroep Onderzoekers Jeugdliteratuur haar traditionele jaarlijkse studiedag in samenwerking met de Nederlandse en Vlaamse IBBY-sectie. De studiedag vindt plaats bij de Universiteit van Tilburg.

De studiedag staat ook open voor deelnemers buiten de werkgroep. De kosten verbonden aan de studiedag bedragen 30 euro (de lunch is op eigen kosten) voor de leden van de werkgroep en voor vrienden-van-IBBY (Nederland) en leden van IBBY-Vlaanderen. Voor overige deelnemers zijn de kosten 50 euro.

Het programma ziet er als volgt uit.
10.00 – 10.30
Registratie en koffie/thee
10.30 – 10.45
Welkomstwoord en informatie over de nieuwe master Jeugdliteratuur door prof.dr Helma van Lierop-Debrauwer
10.45 – 11.30
Keynote speech door prof.dr Rita Ghesquière, emeritus hoogleraar Universiteit Leuven: ‘Een wereld van verschil? Onderzoek naar (jeugd)literatuur.’
11.30 – 12.15
Willem van der Meiden: Drie eeuwen kinderbijbels - een eigenwijs genre in de jeugdliteratuur.
12.15 – 13.15
Lunch
13.15 – 14.00
Coosje van der Pol (Universiteit van Tilburg): “Altijd loopt het einde goed af in boeken”. Hoe prentenboeken werken en wat kleuters daarvan weten.
14.00 – 14.45
Joke Linders: Waarom biografieën van kinder- en jeugdboekenauteurs geen bij- maar noodzaak zijn. Mijmeringen uit de praktijk.
14.45 – 15.15
Koffie/theepauze
15.15 – 16.00
Britta C. Jung (Rijksuniversiteit Groningen): De schaduw van het verleden – De transnationale representatie van het ‘Derde Rijk’ in de hedendaagse jeugdliteratuur
16.00 – 16.45
Daphne M. Hoogenboezem (Rijksuniversiteit Groningen): Van literatuur tot kindersprookje: Herschrijvingen van de sprookjes van Marie-Catherine d’Aulnoy in Nederland
16.45 – 17.00
Informatie over de 2011-studiedag in Gent
17.00 – 18.00
Borrel

Men kan zich voor de studiedag aanmelden bij IBBY-Nederland (IBBY-Nederland@planet.nl ). Vergeet niet de volledige adresgegevens. In de ontvangstbevestiging ontvangt men tevens de gegevens van de bank waarop de deelnamekosten overgemaakt kunnen worden.

Op zondag 29 augustus om 16.30 uur vindt in het Literair Café op het Museumplein in Amsterdam tijdens de Uitmarkt weer de traditionele veiling van (kinder)boeken plaats. De organisatie is in de bekwame handen van Jana van Caspel. Jos van Hest zal weer optreden als veilingmeester.

De opbrengst gaat IBBY-Nederland voor een kinderboekenproject in het door een vreselijke natuurramp getroffen Haïti. IBBY-Nederland (International Board on Books for Young People) voert in samenwerking met de IBBY-sectie van Haïti enkele projecten uit. Zij doet dit in samenwerking met de Vlaamse IBBY-sectie. Beide secties hebben al activiteiten ondernomen om geld voor deze projecten binnen te halen.

Drie redenen om mee te bieden:
* Niets is spannender dan bieden op een veiling.
* Je kunt prachtboeken kopen ver beneden de winkelprijs.
* En je steunt er ook nog eens een mooi doel mee!

Komt allen!

Vanaf het begin van de jaren zestig kent de Internationale Jugendbibliothek een stipendiaten-programma. Per jaar krijgen er tussen de twaalf en vijftien mensen een beurs om voor enkele maanden naar München te komen om daar in alle rust ongestoord te werken aan een eigen onderzoeksonderwerp. Veel nieuwe kinder- en jeugdboeken en studies over kinder- en jeugdliteratuur zijn ontstaan tijdens deze momenten. Zij kunnen gebruik maken van de grootste collectie kinder- en jeugdboeken ter wereld, maar ook van een enorme collectie aan vakliteratuur. In de studiezaal heeft elke gast een eigen bureau en de boeken die men wil bestuderen worden uit de magazijnen naar boven gebracht. Dit jaar kregen onder meer Sara van den Bossche en Sylvie Geerts uit Vlaanderen een beurs (zie http://www.villakakelbont.be/blog/?p=3166).

Voor 2011 kunnen tot uiterlijk 30 september nog aanvragen ingediend worden. Meer informatie en een aanvraagformulier is te vinden op de website (http://www.ijb.de/files/Page00.htm)

IBBY-Nederland ondersteunt het werk van de ‘Aussenlektor’ Toin Duijx bij de Internationale Jugendbibliothek München.

Toon Tellegen was één van de dertien auteurs, en gaf enkele lezingen voor kinderen (en enkele volwassenen). Voor één lezing moesten we zo’n 140 kilometer buiten München zijn, in Straubing, maar het was zeker de moeite waard. De kinderen van de twee schoolklassen hadden samen met hun leraressen de bijeenkomst enorm goed voorbereid. Toon Tellegen werd met muziek onthaald, kreeg een kleine toneelstuk uit zijn boek ‘Mijn vader’ te zien en kreeg enorm veel vragen die beantwoord moesten worden. En de kinderen hingen aan zijn lippen toen hij eerst in het Nederlands, en daarna in het Duits enkele verhalen voorlas (waarbij verhalen uit ‘Mijn vader’ net zo geliefd waren als zijn dierenverhalen).

Het White Raven Festival mag als heel geslaagd beschouwd worden en het is te hopen dat het festival een traditie gaat worden. Deelname van Toon Tellegen werd mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds en de Koninklijke Ambassade in München. IBBY-Nederland ondersteunt (niet financieel) het bijzonder lectoraat voor de Nederlands- en Friestalige jeugdliteratuur van Toin Duijx aan de Internationale Jugendbibliothek.

Vanaf september 2011 is het mogelijk om een master Jeugdliteratuur te volgen aan de Universiteit van Tilburg. De master richt zich op een specifiek cultureel systeem dat net als andere culturele systemen geconfronteerd wordt met ingrijpende maatschappelijke veranderingen zoals mediatisering en globalisering. Deze ontwikkelingen beïnvloeden de productie, distributie en receptie van jeugdliteratuur. In deze master wordt vanuit relevante theoretische concepten (zoals ‘kindbeeld’ en ‘adaptatie’) en met oog voor historische ontwikkelingslijnen gereflecteerd op actuele debatten in de (internationale) jeugdliteratuur. Doel is het opleiden van deskundigen op het terrein van de jeugdliteratuur die in staat zijn hun eigen positie in dit veld te definiëren en die adequate antwoorden kunnen geven op de kansen en bedreigingen waarvoor de hedendaagse jeugdliteratuur zich in de nieuwe context geplaatst ziet. IBBY-Nederland zal waar het mogelijk is de master ondersteunen. Voor meer informatie: www.uvt.nl/jeugdliteratuur